Twee mensen die elkaar heel erg mogen, gewapend met een autootje, een gps, een trotter en informatie van het internet – het ideale recept voor een road trip? Mijn vriendin en ik kozen voor een vijfdaagse in Normandië. De streek van Jeanne D’Arc (heldin van de Fransen), van D-Day (trekpleister voor Amerikanen) en van de Mont-Saint-Michel (waar Chinezen lustig foto’s trekken). En wij daartussen.
Dag één bracht ons in Rouen, een prachtige stad op minder dan drie uur van de Frans-Belgische grens.
De kathedraal
Rouen is gekend om haar gotische kathedraal, in kunstgeschiedenislessen altijd in één adem genoemd met die van Chartres en met de Notre-Dame (van Parijs, voor de leken onder ons). Maar, hoewel dat natuurlijk subjectief is, een pak mooier dan die laatste. Enkel de ijzeren spits, die aan de kathedraal toegevoegd werd in de 19e eeuw, kan mij niet smaken. Maar die smaken, die verschillen natuurlijk. Die kathedralen zijn eigenlijk prachtige bouwwerken, waar architectuur hand in hand gaat met vaak minutieus en eindeloos beeldhouwwerk. Er zal wellicht veel te vertellen zijn over al wat ruwe mannenhanden ooit gebeiteld hebben, maar ons bezoek beperkte zich tot het bewonderen van de buitenkant, de dezer tijden obligatoire foto’s en een tochtje door de al bij al vrij imposante binnenkant van deze plaats waar toerisme en gebed wonderbaarlijk samengaan. Stel je een jongeman voor, getooid in een laaghangende, wijde, half kapot gereten afgesleten jeans, die een kaarsje van 2 euro brandt en minutenlang ingetogen staat te bidden, intussen gepasseerd door tientallen bewonderaars van dit stukje cultuur, die respectvol hun stemmen dempen.
Pittoresk Rouen
Naast de grootsheid van de kathedraal schijnen de oude vakwerkhuisjes weinig zeggend, maar de stad zou de stad niet zijn zonder deze overal opduikende gestreepte huisjes. Zij bezorgen Rouen haar echte charme, en je mag nog zo veel vernuftig geconstrueerde kerken passeren, elk vakwerkhuisje bezit in al haar eenvoud de kracht om bewondering in je op te roepen.
Dezelfde pittoreske sfeer snuiven we op in de rue Eau de Robec. Amper een vijftal centimeter hoog fleurt het water dat hier in een grachtje stroomt het duffe stadsbeeld op. Met planten versierde brugjes geven je toegang tot de winkeltjes van dit straatje.
Nog een ander rustig maar toeristisch plekje in deze stad vol bombastische kerken en met een uitgestrekt, prachtig justitiepaleis, is Aître Saint-Maclou. De binnenplaats kan niet verbergen dat het momenteel dienst doet als kunstschool – ijverige kunststudenten drukten hier en daar hun stempel op de gevels – maar de geschiedenis van dit plaatsje blijft toch onmiskenbaar. De binnenplaats is omringd door vakwerkhuisjes uit de zestiende eeuw. In die tijd werd de plek gebruikt als kerkhof voor slachtoffers van de pest, en de vakwerkers hebben er dan ook niets beters op gevonden dan hun huizen te flankeren met reliëfs over de dood (skeletten, de zeis van Pietje de Dood…). Gezellig vertoeven!
De maagd van Orléans
Natuurlijk kunnen we niet om die andere dode van Rouen heen: Jeanne D’Arc. Iedereen kent ze wel: de boerendochter die in haar ééntje de 100-jarige oorlog beslecht heeft – al heeft ze er zelf haar leven moeten voor laten. Aan het hoofd van een klein leger trok Jeanne ten strijde. Ze heroverde Orléans en Reims, en overhaalde Charles VI om zich tot koning te laten kronen, maar werd door de Bourgondiërs gevangen genomen en aan de Engelsen verkocht. Beschuldigd van hekserij (officieel ketterij eigenlijk) werd ze veroordeeld tot de brandstapel. Die Engelsen geloofden niet werkelijk dat Jeanne D’Arc een ketter was – ze hadden zelf door middel van een list een dodelijk web voor haar gesponnen; haar vervolging kaderde in een politiek spel om de publieke opinie voor zich te winnen. Als de vrouw die de koning tot koning gemaakt heeft, een ketter blijkt, zullen de twijfels over de nieuwe koning – die sowieso al heel erg omstreden was – niet lang uitblijven. Echter, volgens omstaanders bleef het hart van onze ‘heks’ van de vlammen bespaard. De Engelsen beseften dat ze een heilige gedood hadden, en niet zoveel later verloren ze de oorlog. Jeanne D’Arc werd later van alle schuld gewassen, en in 1920 werd ze heilig verklaard.
In Rouen kan je de toren bezoeken waarin Jeanne D’Arc… niets eigenlijk. In werkelijkheid is Jeanne D’Arc nooit in die toren geweest. De toren die je kan bezoeken, maakte in de 15e eeuw deel uit van een kasteel. Dat kasteel had nog een andere toren, en in die toren is Jeanne D’Arc ondervraagd door de Inquisitie. Met marteltuigen en zo, die ze niet op haar uitprobeerden, maar die ze haar wel toonden om indruk op haar te maken. Het hielp, want ze zweerde de hekserij af. Helaas voor haar was ze weggelopen van huis en had ze mannenkleren gedragen –toentertijd strafbare feiten, en werd ze tot levenslang veroordeeld. Toen ze in de gevangenis recidiveerde in het dragen van mannenkleren (na een list van de Engelsen), werd ze als ketter tot de brandstapel veroordeeld – met alle gevolgen van dien.
Die brandstapel, of toch de plaats waar die op Jeannes Dag des Oordeels opgesteld stond, kan je ook bezichtigen, op de Place du Vieux Marché. Omgeven door een ietwat vreemde kerk (toepasselijk de kerk Jeanne d’Arc genoemd), zie je een hoog oprijzend, lelijk kruis. Exact op die plaats blies Jeanne D’Arc haar laatste adem uit. Eindigen in schoonheid kan je het bezwaarlijk noemen.
De klok tikt
Wij beëindigden ons toeristische bezoek aan Rouen alvast wel in schoonheid. In de Rue de l’Horloge bewonderden we le Gros Horloge, een imposant uurwerk dat naast het uur ook de dagen van de week en de schijngestaltes van de maan weergeeft. In het belfort kan je een museum bezoeken over de geschiedenis van le Gros Horloge, het belfort en de stad Rouen. Het is eventjes zoeken voor je de ingang van dit museum gevonden hebt, maar een bezoekje met audiogids is zeker de moeite waard. Het panoramische zicht dat je bovenaan de toren krijgt, vormt een mooie afsluiter van de rondleiding, en ook van onze citytrip.
