Nostra culpa

Sinterklaas, de Kerstman, de Paashaas, de tandenfee,… het wordt ons met de paplepel ingegeven: liegen.

Als je groot bent, en de persoon waartegen je liegt, is klein, dan is het toegestaan. Laat hem maar geloven dat papa op reis is, hij hoeft niet te weten dat de man waar hij zo naar opkijkt twee steden verder op zijn secretaresse ligt. Nee, hij komt niet meer terug, maar dat arme kind zal dat wel inzien, op de duur.

Als je klein bent, mag het nochtans niet, liegen. Dan moet je naar de kerk en op de biechtstoel en als je gelogen hebt, dan kost dat je enkele gebedjes. Of enkele uurtjes in de hoek, met je handen op je hoofd en je gezicht naar de muur. Zonder eten naar bed als je het liegen niet verleert. In de zak van Zwarte Piet.

Als je niet klein meer bent, en je hebt het niet tegen kinderen, dan is plots alles minder duidelijk omschreven.

Een leugentje om bestwil kan vaak nog door de beugel. Ja, ik vind je haar mooi (totaal niet, maar dat ga ík je niet vertellen).* Oeee, wat ben je goed in bed (ik lig me te verveeeeeeeeeeleeeeeen).** Maar waar eindigt het? De keer erna kan je niet plots zeggen dat je het haar minder mooi vindt, want dan val je door de mand. En als hij dan toch goed is in bed, dan kan het ook niet bij één keer blijven hé? Al gauw stapelen de gefakete orgasmes zich op. Je liegt om niet te kwetsen, maar als ooit de waarheid uitkomt, dan kwets je des te meer. Is de mens een vat vol leugens? Om bestwil? Houdt hypocrisie de wereldvrede in stand?

Om nog maar te zwijgen van de betekenis van het woord liegen. Is liegen “iets vertellen dat de waarheid niet is”? Of “iets niet vertellen dat de waarheid is”? En “iets vertellen dat niet 100% de waarheid is”, wat is dat dan? Kan men überhaupt 100% de waarheid vertellen? Is niet ieders waarheid een andere waarheid? Veranderlijk naargelang het moment? Of zijn dit de excuses van een leugenaar?

Als je groot bent, is het allemaal zo simpel niet. Liegen mag niet, dat heb je geleerd toen je kind was, maar liegen moet ook. Probeer maar eens uit: vertel eens aan een kind van 4 dat Sinterklaas niet echt bestaat. Let niet op de traantjes van je proefkonijn, want we weten allemaal dat de waarheid kwetst, maar werp eens een blik op de gezichten van de omstaanders. Hun woede zal je wel leren dat liegen het eerlijkst is.

En aangezien eerlijk het langst duurt, duurt liegen langer dan de waarheid. Want liegen houdt zichzelf in stand. Als iedereen op een dag besliste niet meer te zeggen dat het gesmaakt heeft als dat niet zo was, eerlijk te zeggen dat “je er toch maar dik uitziet in die trui”, dat ze niet tegen die mottige kop van je kunnen,… dan zou dat kwetsen, dat zeker, maar kwetst een leugen niet des te meer? Hoe voel jij je wanneer iemand je 2 uur na je laatste maaltijd vertelt dat er iets tussen je tanden zit?

Maar als ik je morgen vertel dat je nieuwe kapsel je wel staat, geloof dan wat je wilt. Nostra culpa.

*Elke gelijkenis met bestaande personen of gebeurtenissen berust op toeval, even voor de duidelijkheid.

** Idem als hierboven (*), kweek toch een beetje zelfvertrouwen joch!